Pijnlijke menstruaties: waarom ontstaan menstruatiekrampen?

Buikpijn, krampen, rugpijn en soms zelfs pijn die uitstraalt naar je benen. Voor veel vrouwen is menstruatiepijn iedere maand weer een terugkerend probleem. Maar wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam, en wanneer is het niet meer normaal?

Buikpijn, krampen, rugpijn en soms zelfs pijn die uitstraalt naar je benen. Voor veel vrouwen is menstruatiepijn iedere maand weer een terugkerend probleem.

Zelf heb ik jarenlang gedacht dat heftige menstruatiepijn er gewoon bij hoorde. Totdat ik erachter kwam dat mijn klachten door endometriose kwamen.

Maar waarom doet een menstruatie eigenlijk pijn? Wat gebeurt er op dat moment in je lichaam? En misschien nog belangrijker: wanneer is menstruatiepijn niet meer normaal? Laten we beginnen bij het begin.

Wat gebeurt er tijdens je menstruatie?

Tijdens je cyclus maakt je baarmoeder zich iedere maand klaar voor een mogelijke zwangerschap. Aan de binnenkant van je baarmoeder wordt daarom een laagje opgebouwd: het baarmoederslijmvlies.

Word je niet zwanger? Dan heeft je lichaam dit laagje niet meer nodig. Je hormonen oestrogeen en progesteron dalen en het baarmoederslijmvlies wordt afgestoten. Dat is je menstruatie.

Om het baarmoederslijmvlies naar buiten te krijgen, moet je baarmoeder samentrekken. En daar komen een paar interessante stofjes bij kijken: prostaglandinen.

Prosta-watte?

Prostaglandinen. Een moeilijk woord voor kleine stofjes die je lichaam zelf maakt. Ze geven onder andere een seintje aan je baarmoeder dat deze moet samentrekken. En die samentrekkingen voel je als menstruatiekrampen.

Een beetje samentrekken is dus onderdeel van een normale menstruatie. Maar bij sommige vrouwen maakt het lichaam meer prostaglandinen aan.

Onderzoek laat zien dat vrouwen met ernstige menstruatiepijn hogere hoeveelheden prostaglandinen kunnen hebben dan vrouwen zonder ernstige menstruatiepijn ¹. Hoe hoger de hoeveelheid prostaglandinen, hoe meer pijn er in dit onderzoek werd gezien.

Waarom kunnen die krampen zoveel pijn doen?

Wanneer je baarmoeder sterk samentrekt, worden de bloedvaatjes in de baarmoeder tijdelijk een beetje dichtgedrukt. Hierdoor komt er tijdelijk minder bloed en zuurstof bij de spier van je baarmoeder. En een spier die minder zuurstof krijgt, kan pijn gaan doen.

Je menstruatiekrampen zijn dus niet iets wat je je inbeeldt. Er gebeuren daadwerkelijk allerlei processen in je lichaam die de pijn kunnen verklaren.

Waarom voel je menstruatiepijn soms ook in je rug of benen?

Je baarmoeder zit natuurlijk in je onderbuik, maar toch voelen veel vrouwen hun menstruatie ook in hun onderrug, billen of bovenbenen. Hoe kan dat?

De zenuwen in je bekken staan met elkaar in verbinding. Hierdoor kan een pijnsignaal vanuit je baarmoeder soms op een andere plek worden gevoeld. Daarom kan dezelfde menstruatie bij de ene vrouw vooral buikpijn geven en bij een andere vrouw ook flinke rug- of beenpijn.

Wanneer is menstruatiepijn nog normaal?

Dit vind ik een hele belangrijke.

Een beetje ongemak tijdens je menstruatie kan voorkomen. Je baarmoeder is tenslotte aan het werk. Maar zoveel pijn hebben dat je dagelijkse leven erdoor wordt beïnvloed, hoef je niet als normaal te accepteren.

Kun je door de pijn niet naar school of werk? Moet je afspraken afzeggen? Lig je dubbelgevouwen in bed? Of ben je continu aan het kijken wanneer je weer een pijnstiller mag nemen?

Dan is het belangrijk om verder te kijken naar waar die pijn vandaan komt. Heftige menstruatiepijn kan namelijk ook passen bij een onderliggende aandoening, zoals endometriose, adenomyose of vleesbomen.

Primaire en secundaire menstruatiepijn: wat betekent dat?

Misschien heb je de term dysmenorroe weleens voorbij zien komen. Dit is simpelweg de medische naam voor pijnlijke menstruaties. Artsen maken hierbij onderscheid tussen twee soorten.

Bij primaire dysmenorroe is er geen andere aandoening gevonden die de menstruatiepijn verklaart.

Bij secundaire dysmenorroe is er wel een onderliggende oorzaak voor de pijn. Denk bijvoorbeeld aan endometriose, adenomyose of vleesbomen. Bij deze tweede vorm kun je naast menstruatiekrampen ook andere klachten hebben. Bijvoorbeeld pijn buiten je menstruatie, hevig bloedverlies of pijn tijdens seks.

Heb je veel pijn of twijfel je over je klachten? Bespreek dit dan altijd met je huisarts.

Wat kun je zelf doen bij menstruatiekrampen?

Gelukkig zijn er ook dingen die je zelf kunt proberen om je lichaam rondom je menstruatie te ondersteunen.

1. Warmte

Een kruik tegen je buik is misschien wel een van de bekendste dingen bij menstruatiepijn. En dat is niet alleen omdat het lekker voelt.

Warmte kan helpen om gespannen spieren te ontspannen en kan de doorbloeding verbeteren ². Let er wel op dat je kruik niet te heet is en dat je hem niet urenlang rechtstreeks tegen je huid houdt.

2. Blijf bewegen

Sporten is waarschijnlijk niet het eerste waar je aan denkt als je met krampen op de bank ligt. Toch laat onderzoek zien dat regelmatig bewegen kan helpen bij menstruatiepijn ³.

Daarmee wordt niet bedoeld dat je jezelf tijdens je menstruatie ineens door een zware workout moet slepen. Wandelen, krachttraining, yoga, fietsen of zwemmen: kies vooral iets wat bij jou past en wat je kunt volhouden.

3. Pijnstilling

Pijnstillers zoals ibuprofen kunnen effectief zijn bij menstruatiekrampen. Ibuprofen remt namelijk de aanmaak van prostaglandinen, dezelfde stofjes waar we het eerder over hadden.

Daardoor kan de baarmoeder minder sterk samentrekken en kan de pijn afnemen. Gebruik pijnstillers altijd volgens de bijsluiter en overleg met je huisarts of apotheker als je twijfelt of een middel voor jou geschikt is.

4. Kijk naar je voeding als geheel

Er is geen magisch voedingsmiddel dat menstruatiepijn ineens laat verdwijnen. Wat je dagelijks eet kan wel onderdeel zijn van hoe je voor je lichaam zorgt.

Kijk daarom liever naar je hele voedingspatroon dan naar een product dat je wel of niet zou mogen eten. Denk aan voldoende groenten en fruit, volkoren producten, peulvruchten, noten, olijfolie en vette vis of andere bronnen van omega 3. Een mediterraan voedingspatroon is daar een mooi voorbeeld van.

Merk je zelf dat je klachten erger worden van bepaalde voeding? Houd dan eens een paar maanden bij wat je eet en hoe je je voelt. Zo kun je kijken of er echt een patroon in zit.

En hoe zit het met supplementen?

Ook verschillende voedingsstoffen worden onderzocht in relatie tot menstruatieklachten. Denk bijvoorbeeld aan magnesium, zink, vitamine B6, vitamine D en omega 3.

Belangrijk om daarbij te onthouden: een supplement is geen behandeling voor de oorzaak van ernstige menstruatiepijn en vervangt geen medisch onderzoek.

Dat vind ik juist bij menstruatiepijn belangrijk om te zeggen. Je kunt veel zelf doen om je lichaam te ondersteunen, maar als je iedere maand ontzettend veel pijn hebt, wil je ook weten waarom.

Je hoeft heftige menstruatiepijn niet gewoon te accepteren

Misschien is dit wel het belangrijkste wat ik je uit deze blog wil meegeven.

Dat menstruatiepijn vaak voorkomt, betekent niet automatisch dat hevige pijn normaal is. Ik heb zelf lange tijd gedacht dat mijn menstruatiepijn er gewoon bij hoorde. Uiteindelijk bleek daar endometriose achter te zitten.

Merk je dat je menstruatie iedere maand invloed heeft op je werk, studie, sociale leven of gewoon op de dingen die je graag wilt doen? Neem je klachten serieus en bespreek ze met je huisarts.

Veelgestelde vragen

Endovitaal Hormoon Support

Bekijk het supplement

• 12 natuurlijke ingrediënten
• 90 dagen geld terug garantie