Alles over endometriose
Zou ik endometriose kunnen hebben?
Endometriose Zou ik endometriose kunnen hebben? Heftige menstruatiepijn, een opgeblazen buik of pijn tijdens seks? Misschien vraag je je af of endometriose de oorzaak kan zijn. In dit artikel leggen we eenvoudig uit welke klachten bij endometriose kunnen passen en wanneer het verstandig is om naar de huisarts te gaan. Geschreven door Veroni, oprichter Endovitaal & afgestudeerd in geneeskunde · 7 min leestijd In het kort Endometriose is een aandoening waarbij weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit. Heftige menstruatiepijn is een bekende klacht, maar endometriose kan veel meer klachten geven. Denk aan pijn tijdens seks, pijn bij het poepen, buikpijn, vermoeidheid en problemen met zwanger worden. Niet iedereen met endometriose heeft dezelfde klachten. Herken je meerdere klachten? Bespreek ze dan met je huisarts. Alleen een zorgverlener kan onderzoeken wat er aan de hand is. Wat is endometriose? Bij endometriose zit er weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies op plekken buiten de baarmoeder. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen rond de eierstokken, eileiders, het buikvlies, de darmen of de blaas. Deze endometrioseplekken kunnen zorgen voor ontstekingsreacties en irritatie in het lichaam. Ook kunnen er na verloop van tijd verklevingen ontstaan. Endometriose komt vaak voor. Naar schatting heeft ongeveer 1 op de 10 vrouwen in de vruchtbare leeftijd endometriose. Toch kan het soms lang duren voordat de aandoening wordt herkend. Welke klachten kunnen bij endometriose passen? Endometriose is bij iedereen anders. De een heeft veel pijn, terwijl iemand anders nauwelijks klachten heeft. Er zijn wel een aantal klachten die vaak voorkomen. 1. Heel pijnlijke menstruaties Buikpijn tijdens je menstruatie komt vaak voor. Maar pijn waardoor je bijvoorbeeld niet naar school of werk kunt, moet je niet zomaar als normaal beschouwen. Bij endometriose kan de pijn al voor de menstruatie beginnen en tijdens de menstruatie erger worden. Gebruik je regelmatig pijnstillers om je menstruatie door te komen of moet je afspraken afzeggen vanwege de pijn? Dan is het verstandig om dit met je huisarts te bespreken. 2. Pijn tijdens of na seks Pijn tijdens seks kan verschillende oorzaken hebben. Bij endometriose komt vooral diepe pijn tijdens penetratie regelmatig voor. Endometrioseplekken kunnen bijvoorbeeld aanwezig zijn achter de baarmoeder of rondom structuren die tijdens seks bewegen. Ook een gespannen bekkenbodem kan een rol spelen. Pijn tijdens seks hoef je niet simpelweg te accepteren. 3. Pijn bij het poepen of plassen Heb je vooral rond je menstruatie pijn wanneer je naar het toilet gaat? Ook dat kan voorkomen bij endometriose. Sommige vrouwen ervaren pijn bij het poepen, druk rondom de darmen of pijn bij het plassen. Vooral wanneer deze klachten duidelijk veranderen tijdens je cyclus is het belangrijk om ze te benoemen bij je arts. 4. Een opgeblazen buik Een opgeblazen buik komt bij veel mensen voor en betekent zeker niet automatisch dat je endometriose hebt. Toch vertellen veel vrouwen met endometriose dat hun buik op sommige momenten erg opgezet kan zijn. Dit wordt online ook wel endo belly genoemd. De precieze oorzaak daarvan is niet altijd duidelijk. Darmen, voeding, hormonen en ontstekingsprocessen kunnen allemaal een rol spelen. 5. Vermoeidheid Endometriose draait niet alleen om pijn. Vermoeidheid is ook een veelgenoemde klacht. Sommige vrouwen voelen zich zelfs na voldoende slaap nog uitgeput. Vermoeidheid kan natuurlijk heel veel oorzaken hebben. Heb je daarnaast andere klachten die bij endometriose passen? Benoem de vermoeidheid dan ook tijdens je afspraak met je huisarts. 6. Buik- of bekkenpijn buiten je menstruatie Endometriosepijn hoeft niet alleen tijdens de menstruatie aanwezig te zijn. Je kunt bijvoorbeeld pijn ervaren rond de eisprong of op andere momenten in je cyclus. Sommige vrouwen hebben zelfs dagelijks pijn in hun onderbuik of bekken. 7. Moeite om zwanger te worden Endometriose kan bij sommige vrouwen invloed hebben op de vruchtbaarheid. Dat betekent absoluut niet dat je met endometriose niet zwanger kunt worden. Veel vrouwen met endometriose worden spontaan zwanger. Maar problemen met zwanger worden kunnen soms wel een reden zijn waardoor endometriose uiteindelijk wordt ontdekt. Heb ik endometriose als ik deze klachten herken? Niet per se. Dat is heel belangrijk. Veel van deze klachten kunnen namelijk ook andere oorzaken hebben. Een opgeblazen buik kan bijvoorbeeld door je darmen komen en menstruatiepijn kan ook voorkomen zonder endometriose. Andersom geldt hetzelfde: je hoeft ook niet alle bovenstaande klachten te hebben om endometriose te kunnen hebben. Zie deze lijst daarom niet als een test waarmee je zelf een diagnose kunt stellen. “Jarenlang dacht ik dat heftige menstruatiepijn er gewoon bij hoorde. Juist daarom vind ik het zo belangrijk dat vrouwen weten welke signalen ze serieus mogen nemen.” — Veroni, oprichter Endovitaal Wanneer kun je het beste naar de huisarts? Een handige vraag om jezelf te stellen is: hebben mijn klachten invloed op mijn dagelijks leven? Maak bijvoorbeeld een afspraak wanneer je regelmatig school, werk, sport of sociale afspraken mist door menstruatie- of bekkenpijn, veel pijnstillers nodig hebt, pijn hebt tijdens seks of het toiletbezoek, of wanneer je je zorgen maakt over je klachten. Je hoeft niet te wachten tot de pijn ondraaglijk wordt. Hoe wordt endometriose onderzocht? Je huisarts zal meestal eerst vragen naar je klachten en menstruatiecyclus. Daarom kan het helpen om vooraf een tijdje bij te houden: Wanneer je menstruatie begint Wanneer je pijn hebt Hoe erg de pijn is Waar de pijn zit Of je pijn hebt tijdens seks Of je darm- of blaasklachten hebt Welke pijnstillers je gebruikt Hoeveel invloed de klachten hebben op je dagelijks leven Wanneer er een vermoeden van endometriose bestaat, kan je huisarts je doorverwijzen naar een gynaecoloog. Daar kunnen verschillende onderzoeken worden gedaan, bijvoorbeeld een gesprek, lichamelijk onderzoek en een echo. Soms is aanvullend onderzoek nodig. Een normale echo sluit endometriose niet altijd uit. Is endometriose te behandelen? Er bestaat op dit moment geen behandeling die bij iedereen endometriose definitief geneest. Er zijn wel verschillende manieren om klachten te behandelen. Welke behandeling het beste past, hangt onder andere af van je klachten, leeftijd, eventuele kinderwens en persoonlijke voorkeuren. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld pijnstilling, hormonale behandeling en in bepaalde situaties een operatie. Daarnaast kun je aandacht besteden aan zaken zoals beweging, slaap, voeding en ontspanning. Dat kan bijdragen aan je algemene gezondheid, maar vervangt medische behandeling niet wanneer die nodig is. Denk je dat je endometriose hebt? Neem je klachten serieus. Je hoeft zelf niet eerst zeker te weten dat het endometriose is voordat je naar een arts gaat. Dat uitzoeken is juist waarvoor medische zorg bedoeld is. Schrijf je klachten eventueel vooraf op en neem ze mee naar je huisarts. Vertel niet alleen hoeveel pijn je hebt, maar vooral ook wat de klachten met je dagelijks leven doen. Veelgestelde vragen Wat zijn de eerste symptomen van endometriose? Dat verschilt per persoon. Heftige menstruatiepijn is een bekend symptoom. Ook bekkenpijn, pijn tijdens seks, pijn bij het poepen, vermoeidheid en darmklachten kunnen voorkomen. Hoe weet ik of mijn menstruatiepijn normaal is? Een beetje kramp kan bij een menstruatie horen. Pijn waardoor je regelmatig niet normaal kunt functioneren, school of werk mist of veel pijnstilling nodig hebt, is een goede reden om met je huisarts te praten. Kun je endometriose hebben zonder hevige menstruatiepijn? Ja. De klachten verschillen sterk per persoon. De hoeveelheid pijn zegt bovendien niet altijd iets over hoeveel endometriose aanwezig is. Kun je endometriose op een echo zien? Sommige vormen van endometriose kunnen met een echo worden gezien, maar niet alle endometriose is zichtbaar. Een normale echo betekent daarom niet automatisch dat endometriose uitgesloten is. Kan endometriose darmklachten veroorzaken? Darmklachten zoals pijn bij het poepen, een opgeblazen gevoel, diarree of verstopping kunnen voorkomen bij vrouwen met endometriose. Deze klachten kunnen ook veel andere oorzaken hebben. Kan ik zelf testen of ik endometriose heb? Nee. Een online vragenlijst of symptomenlijst kan helpen om klachten te herkennen, maar kan geen diagnose stellen. Bespreek klachten die bij endometriose zouden kunnen passen met je huisarts. Endometriose supplement Bekijk het supplement 12 natuurlijke ingrediënten Wetenschappelijk onderbouwd 90 dagen geld terug garantie Lees ook Endometriose en inflammatie: hoe zit dat precies? [link: Waarom ben je zo moe bij endometriose?] [link: Pijn tijdens seks bij endometriose: waar komt het vandaan?] Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of maak je je zorgen over je gezondheid? Neem dan contact op met je huisarts of gynaecoloog.
Kom meer te weten
Endometriose en inflammatie: hoe zit dat precies?
Endometriose Endometriose en inflammatie: hoe zit dat precies? Als je endometriose hebt, hoor je vaak het woord inflammatie vallen. Maar wat betekent dat eigenlijk, en waarom speelt het zo'n grote rol? Geschreven door Veroni, oprichter Endovitaal & geneeskundestudent · 6 min leestijd Als je endometriose hebt, heb je misschien weleens gehoord dat inflammatie een rol speelt. Maar wat betekent dat eigenlijk? En waarom is er bij endometriose meer ontstekingsactiviteit in het lichaam? We leggen het stap voor stap uit. In het kort Inflammatie betekent ontsteking. Het is een normale reactie van je afweersysteem. Bij endometriose lijkt deze ontstekingsreactie actiever en langduriger aanwezig te zijn. Endometriose en inflammatie kunnen elkaar beinvloeden, waardoor er een soort cirkel kan ontstaan. Je kunt endometriose niet genezen met een ontstekingsremmende leefstijl, maar het kan wel bijdragen aan je algemene gezondheid en minder klachten. Wat is inflammatie precies? Inflammatie betekent eigenlijk ontsteking. Het is een normale reactie van je afweersysteem. Stel dat je een wondje in je vinger hebt. Je lichaam merkt dat er schade is en stuurt allerlei afweercellen en stoffen naar die plek. Zo probeert je lichaam zichzelf te beschermen en te herstellen. Dat is dus iets goeds. Normaal gesproken wordt deze reactie weer rustig zodra je lichaam de schade heeft aangepakt. Wat gebeurt er bij endometriose? Bij endometriose groeit weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies op plekken buiten de baarmoeder. Bijvoorbeeld rond de eierstokken, buikvlies of andere organen in het bekken. Je lichaam reageert op deze plekken. Rond endometrioseplekken kunnen verschillende ontstekingsstoffen vrijkomen (1). Ook het afweersysteem wordt hierbij betrokken. Hierdoor kan er in het bekken een omgeving ontstaan waarin meer ontstekingsactiviteit aanwezig is. Daarom wordt endometriose niet alleen gezien als een hormonale aandoening. Ook ontsteking en het afweersysteem spelen een rol. Waarom kan inflammatie voor klachten zorgen? Ontstekingsstoffen kunnen zenuwen en weefsel in de omgeving prikkelen. Dat kan een van de redenen zijn waarom vrouwen met endometriose pijn ervaren. Maar het verhaal is ingewikkelder dan alleen meer ontsteking betekent meer pijn. Endometriose kan op verschillende manieren klachten veroorzaken. Denk aan de plek waar de endometriose zit, littekenweefsel en verklevingen, hormonen en hoe gevoelig het zenuwstelsel is geworden. Iedere vrouw met endometriose kan de aandoening daarom anders ervaren. Kan er een soort cirkel ontstaan? Endometriose en inflammatie kunnen elkaar beinvloeden. Endometrioseplekken kunnen het lichaam prikkelen en zorgen voor ontstekingsreacties. Die ontstekingsreacties kunnen vervolgens invloed hebben op de omgeving rondom de endometrioseplekken. Zo kan er een soort cirkel van prikkeling en ontstekingsactiviteit ontstaan. Wetenschappers doen nog veel onderzoek naar hoe dit precies werkt. “Hoe beter ik begreep wat er bij endometriose in het lichaam gebeurt, hoe meer ik besefte dat endometriose zoveel meer is dan alleen een pijnlijke menstruatie.” — Veroni, oprichter Endovitaal Kun je inflammatie zelf verminderen? Dit is belangrijk om duidelijk te zeggen: je kunt endometriose niet genezen of wegnemen door simpelweg ontstekingsremmend te leven. Wel kun je goed voor je algemene gezondheid zorgen. Denk aan: Gevarieerd en voedzaam eten. Regelmatig bewegen. Voldoende slapen. Genoeg rust en ontspanning. Hulp zoeken. Zeker wanneer je klachten je dagelijks leven beinvloeden. Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de relatie tussen leefstijl, voeding, het afweersysteem en endometriose. Maar we weten nog lang niet alles. Hoe zit het met ontstekingsremmende voeding? Misschien heb je online weleens gehoord over een ontstekingsremmend voedingspatroon. Daarmee wordt meestal geen speciaal dieet bedoeld. Het gaat vooral om een voedingspatroon met veel groente en fruit, volkoren producten, peulvruchten, noten, zaden en bronnen van gezonde vetten, zoals omega 3-vetzuren. Dit soort voeding bevat onder andere vezels, vitaminen, mineralen en antioxidanten. Dat betekent niet dat een bepaald voedingsmiddel endometriose kan behandelen. Zie voeding daarom vooral als een onderdeel van goed voor je lichaam zorgen. Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de invloed van voeding op endometriose. De resultaten zijn interessant, maar op dit moment is er nog onvoldoende sterk bewijs om één specifiek voedingspatroon aan te raden als behandeling voor endometriose [2]. En hoe zit het met supplementen? Ook naar verschillende voedingsstoffen en supplementen wordt onderzoek gedaan. Sommige voedingsstoffen zijn interessant omdat ze betrokken zijn bij belangrijke processen in het lichaam. Toch weten we nog niet precies welke rol supplementen kunnen spelen bij endometriose. Daar is meer onderzoek voor nodig. Een supplement kun je daarom het beste zien als een aanvulling op gezonde voeding en leefstijl, en niet als vervanging van medische zorg. Wat moet je vooral onthouden? Inflammatie is niet altijd slecht. Het is juist een belangrijk onderdeel van hoe je lichaam zichzelf beschermt. Bij endometriose lijkt deze ontstekingsreactie alleen actiever en langduriger aanwezig te zijn. Endometrioseplekken, het afweersysteem en ontstekingsstoffen kunnen elkaar daarbij beinvloeden. We begrijpen steeds beter hoe deze processen werken, maar er zijn ook nog veel vragen waar wetenschappers geen volledig antwoord op hebben. En misschien is dat wel het belangrijkste om te onthouden: je hoeft niet ieder ontstekingsproces in je lichaam te proberen te bestrijden. Richt je vooral op wat je wel kunt doen om goed voor je lichaam en je algemene gezondheid te zorgen. Endometriose supplement Bekijk het supplement 12 natuurlijke ingrediënten 90 dagen geld terug garantie Lees ook Wat is endometriose? Symptomen, oorzaken en behandeling [link: Wat helpt tegen endometriose? 8 dingen die je zelf kunt doen] [link: Voeding bij endometriose: wat wel en niet eten] Referenties Abulughod N, Valakas S, El-Assaad F. Dietary and nutritional interventions for the management of endometriosis. Nutrients. 2024;16(23):3988. doi:10.3390/nu16233988. Meneghetti JKM, Pedrotti MT, Coimbra IM, da Cunha-Filho JSL. Effect of dietary interventions on endometriosis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Reprod Sci. 2024;31(12):3613-3623. doi:10.1007/s43032-024-01701-w. Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je over jouw klachten? Neem contact op met je huisarts of gynaecoloog.
Kom meer te weten
Wat is endometriose? Symptomen, oorzaken en behandeling
Endometriose Wat is endometriose? Symptomen, oorzaken en behandeling Een heldere uitleg over endometriose, voor als je net de diagnose hebt gekregen, vermoedt dat je endometriose hebt of eindelijk beter wilt begrijpen waar je klachten vandaan kunnen komen. Geschreven door Veroni, oprichter Endovitaal & geneeskundestudent · 8 min leestijd Zelf liep ik jarenlang rond met klachten waar ik geen verklaring voor had. Vanaf mijn vijftiende had ik ontzettend veel pijn tijdens mijn menstruatie. Krampen die zo heftig waren dat ik ze soms letterlijk moest wegzuchten. Pijn bij het poepen rond mijn menstruatie, extreme vermoeidheid en later ook pijn tijdens het vrijen. Ik wist dat er iets niet goed voelde, maar ik wist niet wat. Ik ben meerdere keren naar de huisarts gegaan en er werd onder andere gedacht aan het prikkelbaredarmsyndroom (PDS). Pas jaren later kwam ik tijdens mijn eigen zoektocht het woord endometriose tegen. Ik las de symptomen en herkende mezelf er bijna volledig in. Voor het eerst dacht ik: zou dit dan kunnen verklaren waar mijn klachten vandaan komen? Misschien ben jij om precies dezelfde reden op deze pagina terechtgekomen. Omdat je al langer klachten hebt, maar nog geen duidelijke verklaring. Of omdat je onlangs de diagnose endometriose hebt gekregen en wilt begrijpen wat dat eigenlijk betekent. Wat jouw situatie ook is: hevige pijn die je dagelijks leven beïnvloedt, verdient het om serieus genomen te worden. Endometriose komt bovendien veel voor en toch kan het jaren duren voordat de juiste diagnose wordt gesteld. In dit artikel leg ik je op een begrijpelijke manier uit wat endometriose is, welke klachten erbij kunnen horen, wat we weten over het ontstaan ervan en welke behandelingen er zijn. Ook vertel ik wat je zelf kunt doen naast een eventuele medische behandeling. In het kort Endometriose is een chronische aandoening waarbij weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder aanwezig is. Veelvoorkomende klachten zijn hevige menstruatiepijn, buik- en bekkenpijn, pijn bij het poepen, pijn tijdens of na het vrijen, darmklachten en vermoeidheid. De klachten verschillen sterk per persoon. Sommige vrouwen hebben veel pijn, terwijl anderen weinig of zelfs geen klachten ervaren. Het kan jaren duren voordat endometriose wordt herkend, onder andere doordat de klachten kunnen lijken op andere aandoeningen, zoals PDS. Er is op dit moment geen genezende behandeling voor endometriose, maar er zijn verschillende medische behandelingen en andere manieren om klachten te proberen te verminderen. Wat is endometriose precies? Endometriose is een chronische aandoening waarbij weefsel dat lijkt op het slijmvlies aan de binnenkant van de baarmoeder, het endometrium, buiten de baarmoeder aanwezig is (1). Endometriose kan bijvoorbeeld voorkomen op het buikvlies, de eierstokken of rondom andere organen in het bekken. Het weefsel is gevoelig voor hormonen en kan zorgen voor lokale ontstekingsreacties. Na verloop van tijd kunnen ook littekenweefsel en verklevingen ontstaan. Dit kan klachten veroorzaken zoals hevige menstruatiepijn, buik- en bekkenpijn, pijn tijdens het vrijen of pijn bij de ontlasting. Maar het bijzondere aan endometriose is dat de ernst van de klachten niet altijd overeenkomt met hoeveel endometriose er wordt gevonden. Iemand met relatief weinig zichtbare endometriose kan bijvoorbeeld veel pijn ervaren, terwijl iemand met uitgebreidere endometriose juist weinig klachten kan hebben. Endometriose is dus veel meer dan alleen ‘hevige menstruatiepijn’. Het is een aandoening die op verschillende manieren invloed kan hebben op het dagelijks leven. Symptomen van endometriose Endometriose kan zich bij iedereen anders uiten. Sommige vrouwen hebben nauwelijks klachten, terwijl anderen iedere maand veel pijn hebben of zelfs dagelijks klachten ervaren. Ook zegt de hoeveelheid pijn niet altijd iets over hoe uitgebreid de endometriose is. Veel voorkomende symptomen zijn: Hevige menstruatiepijn (dysmenorroe) Buik- of bekkenpijn, ook buiten je menstruatie Pijn tijdens of na het vrijen Pijn bij het poepen, vooral rondom de menstruatie Darmklachten zoals een opgeblazen buik, diarree of obstipatie Een sterk opgeblazen buik, ook wel endo belly genoemd Pijn bij het plassen, vooral rondom de menstruatie Moeite om zwanger te worden Vermoeidheid Niet iedereen met endometriose heeft al deze klachten. Juist omdat de symptomen zo verschillend kunnen zijn, wordt endometriose soms lange tijd niet herkend. Herken je meerdere van deze klachten of heb je menstruatiepijn waardoor je bijvoorbeeld niet normaal kunt werken, studeren of sporten? Bespreek dit dan met je huisarts. Heftige menstruatiepijn hoef je niet simpelweg te accepteren omdat het bij je menstruatie zou horen. Waarom duurt de diagnose vaak zo lang? Dit vind ik zelf één van de frustrerende dingen aan endometriose: het kan lang duren voordat duidelijk wordt waar je klachten vandaan komen. Klachten kunnen bijvoorbeeld lijken op het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) of andere aandoeningen. Daarnaast wordt hevige menstruatiepijn nog regelmatig genormaliseerd. Als je iedere maand met een kruik op bed ligt, school of werk moet afzeggen of bijna niet kunt functioneren van de pijn, is het belangrijk om verder te kijken. Ook is endometriose niet altijd zichtbaar op een standaard echo. Een normale echo sluit endometriose dus niet automatisch uit. De ervaring van degene die de echo uitvoert speelt bovendien een belangrijke rol bij het herkennen van bepaalde vormen van endometriose. Blijf je klachten houden terwijl er op een echo niets wordt gevonden? Dan betekent dat dus niet automatisch dat er niets aan de hand is. Bespreek met je arts of verder onderzoek of een verwijzing naar een gynaecoloog met ervaring in endometriose zinvol is. Er wordt ondertussen veel onderzoek gedaan naar manieren om endometriose sneller en minder belastend vast te stellen. Ik volg deze ontwikkelingen met veel interesse en zal nieuwe inzichten hierover ook op Endovitaal delen. “Endometriose kan soms ontzettend eenzaam voelen. Juist daarom vind ik het zo belangrijk dat we onze ervaringen delen, van elkaar leren en vooral: onze klachten serieus nemen.” — Veroni, oprichter Endovitaal Wat veroorzaakt endometriose? Dit is een vraag waar de wetenschap nog steeds geen volledig antwoord op heeft. Waarschijnlijk bestaat er niet één oorzaak, maar ontstaat endometriose door een combinatie van verschillende factoren. Een aantal mogelijke mechanismen wordt veel onderzocht: Retrograde menstruatie. Hierbij stroomt een deel van het menstruatiebloed via de eileiders terug de buikholte in. Dit gebeurt overigens ook bij veel vrouwen zonder endometriose. Het kan de aandoening dus niet volledig verklaren. Hormonale factoren. Endometriose is een oestrogeengevoelige aandoening. Hormonen spelen daarom een belangrijke rol bij de groei en activiteit van endometrioseweefsel. Genetische aanleg. Endometriose komt vaker voor binnen bepaalde families. Heb je een eerstegraads familielid met endometriose, dan is je kans om het zelf te hebben verhoogd. Het immuunsysteem. Onderzoekers kijken ook naar verschillen in de werking van het immuunsysteem en de ontstekingsreactie bij vrouwen met endometriose. Waarschijnlijk is het dus niet óf hormonen, óf genetica, óf het immuunsysteem. Het lijkt erop dat verschillende processen samen een rol spelen. En juist daarom wordt er nog zoveel onderzoek gedaan naar hoe endometriose precies ontstaat. Behandeling: wat kun je doen? Er is op dit moment helaas geen behandeling die endometriose definitief kan genezen. Dat betekent gelukkig niet dat je niets kunt doen. Er zijn verschillende behandelingen en leefstijlaanpassingen die kunnen helpen om klachten te verminderen en het dagelijks leven met endometriose makkelijker te maken. Wat werkt, verschilt heel erg per persoon. Waar de één veel baat bij heeft, merkt de ander misschien nauwelijks verschil van. Vaak is het daarom zoeken naar een combinatie die bij jouw lichaam en jouw klachten past. Medische behandeling Samen met een arts kun je kijken welke behandeling het beste bij jou past. Mogelijke behandelingen zijn bijvoorbeeld pijnstilling, hormonale behandeling of een operatie. Hormonale behandelingen, zoals de anticonceptiepil, progestagenen of een hormoonspiraal, worden vaak gebruikt om de menstruatiecyclus te onderdrukken en daarmee klachten te verminderen. Bij ernstige klachten of bepaalde vormen van endometriose kan een operatie worden overwogen. Welke keuze het beste past, hangt onder andere af van je klachten, de locatie van de endometriose, eerdere behandelingen en een eventuele kinderwens. Wat kun je zelf doen? Naast medische behandeling zijn er ook dingen die je zelf kunt proberen. Ze vervangen een medische behandeling niet, maar kunnen wel onderdeel zijn van een bredere aanpak. Kijk naar je voeding. Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de relatie tussen voeding, inflammatie en endometriose. Denk bijvoorbeeld aan voldoende groenten en fruit, volkoren producten, peulvruchten, noten, zaden, olijfolie en omega-3-rijke voeding. Je hoeft hierbij echt niet ineens perfect te eten. Kleine, haalbare veranderingen zijn vaak veel beter vol te houden. Blijf bewegen op een manier die bij je past. Wandelen, fietsen, krachttraining, yoga of pilates: regelmatige beweging kan verschillende gezondheidsvoordelen hebben en sommige vrouwen ervaren hierdoor minder pijn of meer energie. Op een slechte dag mag een rustige wandeling natuurlijk ook genoeg zijn. Probeer warmte bij krampen. Een warme kruik, warmtekussen of warme douche kan heel simpel zijn, maar voor veel vrouwen helpt warmte om gespannen spieren te ontspannen en pijn tijdelijk te verlichten. Overweeg bekkenbodemfysiotherapie. Bij langdurige pijn kunnen de spieren rondom het bekken en de bekkenbodem continu aangespannen raken. Een gespecialiseerde bekkenfysiotherapeut kan helpen om deze spieren beter te leren ontspannen en omgaan met pijn. Probeer eventueel een TENS-apparaat. Hierbij worden via elektroden op de huid kleine elektrische prikkels gegeven. Sommige vrouwen gebruiken TENS tijdens menstruatiekrampen of andere momenten van bekkenpijn. Besteed aandacht aan slaap en herstel. Vermoeidheid komt veel voor bij endometriose. Genoeg slaap en bewust momenten van herstel inbouwen kunnen daarom extra belangrijk zijn. Zeker op dagen waarop je lichaam duidelijk aangeeft dat het rust nodig heeft. Zoek manieren om stress te verminderen. Stress veroorzaakt endometriose niet, maar langdurige stress kan wel invloed hebben op hoe je pijn ervaart. Wandelen, ademhalingsoefeningen, meditatie of gewoon bewust rustmomenten inplannen kunnen helpen. Houd je klachten bij. Noteer bijvoorbeeld wanneer je pijn hebt, waar de pijn zit, hoe je menstruatie verloopt, hoe je slaapt en of bepaalde dingen je klachten lijken te beïnvloeden. Zo kun je na verloop van tijd patronen herkennen én heb je meer concrete informatie om met je arts te bespreken. Kijk kritisch naar supplementen. Er wordt onder andere onderzoek gedaan naar voedingsstoffen en stoffen zoals omega-3, magnesium, curcumine en NAC in relatie tot menstruatieklachten, oxidatieve stress en inflammatie. De wetenschappelijke onderbouwing verschilt echter sterk per stof en supplementen zijn geen behandeling of genezing voor endometriose. Zie ze daarom vooral als mogelijke aanvulling op voeding, leefstijl en reguliere zorg. Je hoeft niet alles tegelijk te doen Toen ik zelf meer over endometriose en leefstijl begon te leren, wilde ik het liefst alles tegelijk aanpakken. Voeding, supplementen, beweging, stress, slaap… Voor je het weet voelt gezond leven als nóg een taak waar je goed in moet zijn. Mijn advies is daarom: begin klein. Kies één of twee dingen die voor jou haalbaar voelen en kijk wat ze met je doen. Wat voor iemand anders werkt, hoeft niet automatisch voor jou te werken. Zelf had ik op een gegeven moment een heel kastje vol losse supplementen en zag ik door de bomen het bos niet meer. Dat was uiteindelijk één van de redenen waarom ik Endovitaal ben begonnen: ik wilde een overzichtelijkere aanvulling ontwikkelen voor vrouwen met endometriose, met zorgvuldig geselecteerde ingrediënten. Maar ook daarbij geldt: een supplement is een aanvulling, geen wondermiddel. Endometriose vraagt vaak om een bredere aanpak waarin medische zorg, leefstijl en vooral ontdekken wat bij jouw lichaam past samenkomen. Endometriose supplement Bekijk het supplement 12 natuurlijke ingrediënten Wetenschappelijk onderbouwd 90 dagen geld terug garantie Lees ook [link: Wat helpt tegen endometriose? 8 dingen die je zelf kunt doen] [link: Voeding bij endometriose: wat wel en niet eten] [link: Beste supplement bij endometriose: waar moet je op letten?] Referenties 1. Becker CM, Bokor A, Heikinheimo O, et al. ESHRE guideline: endometriosis. Human Reproduction Open, 2022; 2022(2), hoac009. Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt geen medisch advies. Twijfel je over jouw klachten? Neem contact op met je huisarts of gynaecoloog.
Kom meer te weten
Voeding bij endometriose: mijn ervaring + gratis mijn lievelingsrecepten
Gratis recepten voor vrouwen met endometriose Ik heb een passie voor gezondheid, leefstijl en voeding en leef zelf met endometriose. Door mijn medische achtergrond en persoonlijke ervaring ben ik me steeds meer gaan verdiepen in wat leefstijl voor mij kan betekenen. Eén ding dat voor mij echt verschil maakte? Voeding. 🥗 Wat voeding voor mij deed Jarenlang had ik last van buikpijn, krampen, wisselende ontlasting, vermoeidheid en een opgeblazen gevoel. Tot ik mijn voeding begon aan te passen en merkte dat mijn klachten aanzienlijk verminderden. De grootste aanpassingen die ik heb gemaakt in mijn eetpatroon: Zoveel mogelijk glutenvrij Zoveel mogelijk lactosevrij Zoveel mogelijk onbewerkte voeding Kurkuma, gember en omega-3 bronnen 📘 GRATIS: Mijn 8 favoriete recepten in één e-book Omdat ik veel vragen kreeg van mensen om me heen, heb ik een gratis e-book gemaakt met mijn favoriete ontstekingsremmende recepten. Belangrijk om te weten: ieder lichaam is anders en reageert anders. Test vooral wat voor jou werkt en waar jij je goed bij voelt. Wat voor de één helpt, hoeft voor de ander niet hetzelfde effect te hebben. Zie dit als een startpunt om te ontdekken wat bij jou past. Download mijn recepten hier: Download PDF hier
Kom meer te weten
Histamine en endometriose? Hoe zit dat?
🌿 Histamine en endometriose: wat is de link? Steeds meer vrouwen met endometriose merken dat voeding invloed heeft op hun klachten.Eén van de stoffen die hierin een rol kan spelen, is histamine. Maar wat is histamine precies?En waarom kan het je klachten verergeren? 🔬 Wat is histamine? Histamine is een stof die je lichaam zelf aanmaakt.Het is een signaalstof die een belangrijke rol speelt in je immuunsysteem. Het helpt onder andere bij: • ontstekingsreacties• pijnsignalen• doorbloeding• afweer Histamine komt ook voor in voeding.Vooral in producten die gerijpt of gefermenteerd zijn. Het is dus een normale stof in het lichaam, maar kan bij verstoring klachten geven [2]. ⚠️ Wat gebeurt er bij endometriose? Bij endometriose is er vaak al sprake van: • chronische ontsteking• verhoogde gevoeligheid voor pijn• hormonale disbalans Histamine kan deze processen versterken. Het kan namelijk: • ontstekingen activeren en versnellen [2]• pijnprikkels versterken en gevoeliger maken [4]• de doorbloeding verhogen [2]• invloed hebben op oestrogeen [1] Dit kan zorgen voor klachten zoals: • meer buikpijn• heftigere menstruaties• een opgeblazen gevoel• vermoeidheid en stemmingsklachten 🧠 Histamine en hormonen Histamine en oestrogeen beïnvloeden elkaar. Meer histamine → kan leiden tot meer oestrogeen [1]Meer oestrogeen → kan histamine verhogen Dit kan een vicieuze cirkel creëren.En dat kan klachten verergeren, vooral rondom je cyclus. 🍓 Wanneer is histamine een probleem? Niet iedereen reageert hetzelfde op histamine. Sommige vrouwen breken histamine minder goed af.Dit wordt ook wel histamine-intolerantie genoemd [5]. Maar ook zonder intolerantie kun je gevoeliger zijn. Het hangt af van: • hoeveel histamine je binnenkrijgt• hoe goed je lichaam het afbreekt• hoe gevoelig je lichaam al is 🚫 Voeding met veel histamine Histamine ontstaat vooral wanneer voeding rijpt of fermenteert. Voorbeelden van voeding met veel histamine: • oude kazen (zoals Parmezaan en camembert)• bewerkt of gerookt vlees (salami, bacon, ham)• gerookte vis en vis uit blik• alcohol (vooral wijn en bier)• gefermenteerde producten (zuurkool, kimchi)• sojasaus en azijn• producten met gistextract ⚡ Voeding die histamine kan vrijmaken Sommige producten bevatten weinig histamine,maar kunnen het wel vrijmaken in je lichaam. Bijvoorbeeld: • tomaat• aardbei• chocolade• noten• alcohol• zeevruchten 💊 Medicatie en histamine Sommige medicijnen kunnen de afgifte van histamine verhogen. Gebruik je medicatie en twijfel je?Overleg altijd met je arts. Stop nooit zomaar zelf met medicatie. 🥗 Moet je histamine vermijden? Nee, volledig vermijden is niet nodig. Het gaat vooral om bewust omgaan met voeding. Kleine aanpassingen kunnen al helpen: • kies vaker voor verse producten• vermijd sterk bewerkte voeding• spreid bepaalde voedingsmiddelen over de dag 📓 Wat werkt voor jou? Iedereen reageert anders. Een voedingsdagboek kan helpen om inzicht te krijgen.Zo ontdek je welke voeding jouw klachten beïnvloedt [5]. ✨ Samenvatting Histamine kan een rol spelen bij endometriose.Het kan ontstekingen en pijn versterken [2][4]. Daarnaast kan het invloed hebben op hormonen en stemming [1][3]. Door bewuster met voeding om te gaan,kun je mogelijk klachten verminderen. Het draait niet om perfectie,maar om begrijpen wat jouw lichaam nodig heeft. 🌿 Tot slot Heb je het gevoel dat voeding invloed heeft op jouw klachten?Dan is histamine een goede plek om naar te kijken. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken. Referenties: Ärzteblatt DÄG Redaktion Deutsches. Die verschiedenen Gesichter der Histaminintoleranz. Deutsches Ärzteblatt (2006)https://www.aerzteblatt.de/archiv/53958/Die-verschiedenen-Gesichter-der-Histaminintoleranz Branco ACCC et al. Role of Histamine in Modulating the Immune Response and Inflammation. Mediators of Inflammation (2018)https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6129797/ Kang et al. Decreased Histamine H1 Receptor Binding in the Brain of Depressed Patients. European Journal of Neuroscience (2004)https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15255990/ Orazov MR et al. Histamine metabolism disorder in chronic pelvic pain in endometriosis. Patol Fiziol Eksp Ter (2017) Reese I et al. German guideline for adverse reactions to ingested histamine. Allergo Journal International (2017)https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5346110/
Kom meer te weten